श्री.सिध्देश्वर कृषि उत्पन्न बाजार समिती, सोलापूर

संस्थेविषयी माहिती

सोलापूर बाजार समितीची स्थापना

मुंबईचा शेती उत्पन्न बाजाराबाबतचा अधिनियम १९३९ व त्याखालील नियम १९४७ नुसार त्यावेळचे मुंबई सरकारने नंबर एपीएम-२७ दिनांक १२/८/१९५९ च्या नोटीफिकेशन अन्वये उत्तर सोलापूर व दक्षिण सोलापूर तालुक्यास मार्केट क्षेत्र लागू केले. त्यानुसार सोलापूर बाजार समितीची स्थापना दिनांक १२/८/१९५९ रोजी झाली. त्यानंतर त्यावेळचे मुंबई सरकारने पीएमसी /१०६०-३०६९० जी (२) दिनांक ६/१०/१९६० च्या नोटीफिकेशन अन्वये पहिल्या शासन नियुक्त बाजार समितीची नियुक्ती केली. सोलापूर बाजार समितीचे प्रत्यक्ष कामकाजास अक्षय तृतीया, बसवजयंती, शिवजयंतीच्या शुभ मुहूर्तावर दिनांक १७/४/१९६१ पासून सुरुवात झाली. सध्या महाराष्ट्र कृषि उत्पन्न खरेदी-विक्री (विकास व विनियमन) अधिनियम १९६३ व महाराष्ट्र कृषि उत्पन्न खरेदी विक्री (विकास व विनियमन) नियम १९६७ नुसार सोलापूर बाजार समितीचे कामकाज चालू आहे.

बाजारक्षेत्र व भौगोलिक माहिती

सोलापूर बाजार समितीचे कार्यक्षेत्र उत्तर सोलापूर व दक्षिण सोलापूर तालुका या दोन तालुक्याचे आहे. बाजार क्षेत्रात सोलापूर शहर व उत्तर सोलापूर तालुक्यात ४१ व दक्षिण सोलापूर तालुक्यात ९० असे एकूण १३१ गावे आहेत. सन २०११ च्या जनगणनेप्रमाणे सोलापूर शहराची लोकसंख्या ९५१११८, उत्तर सोलापूर तालुक्याची लोकसंख्या १०५११४ , दक्षिण सोलापूर तालुक्याची लोकसंख्या २६००४६ अशी बाजार क्षेत्रातील एकूण लोकसंख्या १३१६२७८ आहे. बाजार क्षेत्राचे एकूण क्षेत्रफळ १९४१/६० चौ. कि.मी. इतके असून त्यात सोलापूर शहराचे १७८/५७ चौ. कि. मी. व उत्तर सोलापूर तालुक्याचे ५६७/७३ चौ.कि.मी.व दक्षिण सोलापूर तालुक्याचे ११९५/३० चौ.कि.मी.इतके आहे. सोलापूर बाजार समितीचे कार्यक्षेत्रातील उत्तर सोलापूर तालुक्याचे एकूण भौगोलिक क्षेत्र ६८३०३ हेक्टर व दक्षिण सोलापूर तालुक्याचे ११९४६३ हेक्टर असे एकूण १८७७६६ हेक्टर इतके क्षेत्र आहे. बाजार समितीच्या कार्यक्षेत्रात खरीप हंगामात जिरायती क्षेत्रात प्रामुख्याने बाजरी, तूर, मका व रब्बी हंगामात प्रामुख्याने ज्वारी, गहू, हरभरा, करडी, इत्यादी पीके घेतली जातात व बागायती क्षेत्रात प्रामुख्याने ऊस, द्राक्षे,डाळीब व इतर फळे व भाजीपाला इत्यादी पीके घेतली जातात.सोलापूरचे सन २०२४-२०२५ चे किमान तापमान १४/० सेल्सिअस व कमाल तापमान ४५/०० सेल्सिअस आहे. सोलापूरचे सरासरी पर्जन्यमान ५४१/०० मि. मि. आहे.

नियंत्रित शेतीमाल

सोलापूर कृषि उत्पन्न बाजार समितीने सन १९६१ या वर्षी सुरुवातीस १८ शेतीमालाचे व्यवहार नियंत्रित केले होते. सध्या बाजार समितीचे नियंत्रणाखाली ६९ शेतीमालाचे व्यवहार आहेत.

फळे व भाजीपाला

अ.क्र. नांव अ.क्र. नांव अ.क्र. नांव अ.क्र. नांव
1कांदा18कोबी35पपई52राजगीरा
2लसूण19रताळी36चिक्कू53अंबाडी
3चिंच20कारले37खरबूज54पालक
4केळी21पेरू38कलिंगड55आंबा हापूस पेटी
5ओली शेंग22बटाटा39बोरे56आंबे साधा पेटी
6सिताफळ23तोंडले40आंबे57रेशीम कोष
7वांगे24लिंबू41आंबे केशर58ड्रॅगन
8टोमॅटो25आले42अननस59जांभूळ
9हिरवी मिरची26नवलकोल43दुधी भोपळा60कच्चा खजूर
10ढब्बू मिरची27फ्लॉवर44काशी भोपळा61किव्ही
11दोडके28मुळा45द्राक्षे पेटी62आलू बुखार
12काकडी29शेवगा शेंगा46पाने कवळीस63काळी मैना
13मु. शेंगा30पडवळ47कोथिंबीर64बीट
14गवारी31मका कणीस48मेथी65मोसंबी
15भेंडी32कैरी49शेपू66सफरचंद
16गाजर33पेर50चुका67संत्रा
17घेवडा34डाळिंब51कांदा पात68बिन्स

भुसार

अ.क्र. नांव अ.क्र. नांव अ.क्र. नांव अ.क्र. नांव
1साळ11मटकी21हळद31मेथी
2तांदूळ12शेंग22गुळ32चिंचोका
3गहू13शेंगदाणा23कापूस33ज्वारी वसंत
4जोड14करडी24सुर्यफूल बी34ज्वारी हायब्रीड
5ज्वारी15जवस25वरई35सोयाबीन
6बाजरी16कारळ26सावा36ज्वारी जुट
7मका17तिळ27चवळी37रेशीम कोष
8हरभरा18मिरची28वाटाणा
9तूर19धने29अंबाडी
10मुग20हळद30एरंडी